Jak skutecznie uczyć się języków obcych?
Nowy rok często skłania nas do podejmowania ambitnych postanowień, a nauka języka obcego niezmiennie znajduje się w czołówce tych najpopularniejszych. Jednak już po krótkim czasie od rozpoczęcia nauki wiele osób zauważa, że przyswajany materiał szybko ulatuje z pamięci. Pojawia się wtedy zniechęcenie i przekonanie, że nie mamy głowy do języków. Nic bardziej mylącego – zapominanie jest to całkowicie naturalne i wynika z mechanizmów działania naszego mózgu. Na szczęście współczesna nauka dostarcza wielu narzędzi i technik, które pozwalają lepiej zrozumieć procesy uczenia się, zapominania i zapamiętywania.
Już pod koniec XIX w. powstała tzw. ,,krzywa zapominania” Ebbinghausa, na której podstawie opracowuje się do dziś niemal wszystkie podręczniki. Krzywa zapominania stanowi również podstawę działania prawie wszystkich współczesnych aplikacji czy platform do nauki języków.
Wiek XXI z kolei to ogromne postępy w dziedzinie neurobiologii. Współcześni neurobiolodzy potrafią dosłownie zajrzeć do naszego mózgu i przeanalizować a nawet sfotografować sposób przepływu i przechowywania informacji w naszym mózgu. Dlaczego więc nie wesprzeć się tą naukową wiedzą, aby efektywniej i szybciej uczyć się języków obcych?
Dzięki sprawdzonym technikom i wiedzy o tym, jak działa nasz mózg, nauka języka może być nie tylko przyjemna, ale także bardzo skuteczna.
Krzywa zapominania: dlaczego powtarzanie to klucz do sukcesu?
Krzywa zapominania ilustruje, jaka część informacji zostanie z nami po pewnym czasie od zakończenia nauki. W dużym uproszczeniu, ilustruje ona naturalny proces zapominania.
Na podstawie badań Ebbinghausa wiemy, że:
- Po godzinie od przyswojenia nowego materiału zapominamy około 50% treści.
- Po jednym dniu w pamięci pozostaje mniej niż 30% informacji.
- Po tygodniu bez powtórek pamiętamy jedynie 10-20% pierwotnej wiedzy.
Choć te dane wydają się dość pesymistyczne, to na szczęście krzywa zapominania daje nam również odpowiedź na pytanie, co zrobić, aby zapominać jak najmniej? Analiza krzywej doprowadziła do powstania technik rozłożonego powtarzania (tzw. spaced repetition). Dzięki regularnym powtórkom krzywa zapominania zaczyna się „wypłaszczać”, co oznacza, że zapamiętujemy informacje na dłużej.
Współczesne badania neurobiologów potwierdziły, że regularne powtarzanie materiału w odpowiednio wydłużających się odstępach czasu wzmacnia ścieżki neuronalne w mózgu i pomaga zatrzymać zapominanie.
Kilka praktycznych wskazówek:
Spaced repetition
Z pomocą popularnych aplikacji czy też terminarza można też stworzyć własny system odpowiednio rozłożonych w czasie powtórek – najlepiej wracać do materiału po 1 dniu, 3 dniach, tygodniu i miesiącu.
Krótsze sesje nauki – więcej efektów
Badania pokazują, że krótsze, ale częstsze sesje nauki są skuteczniejsze niż długie, rzadkie maratony. Nasz mózg lepiej przyswaja informacje, gdy nie jest przeciążony, a regularność pomaga utrwalić nowe treści. Zamiast jednorazowo poświęcać na naukę dwie godziny, rozdzielmy ten czas na cztery 30-minutowe bloki w ciągu dnia. Po każdej sesji warto podsumować to, czego się nauczyliśmy – np. w formie krótkiej notatki czy ćwiczenia.
Błędy? To naturalna część nauki
Wielu z nas obawia się popełniania błędów, szczególnie w mówieniu. Jednak naukowcy podkreślają, że błędy to nie wstyd, a część procesu nauki. Niestety, w naszym systemie edukacji często skupiamy się na wytykaniu błędów zamiast na docenianiu postępów, co może blokować naszą pewność siebie. Podejście „growth mindset” opracowane przez Carol Dweck zachęca do myślenia o nauce jako procesie. Każdy błąd przybliża nas do celu – to lekcja, a nie porażka.
Wszystkie akcenty są w porządku
Język angielski jest dziś globalnym środkiem komunikacji, a jego użytkownicy pochodzą z różnych stron świata. Nie istnieje jeden „poprawny” akcent – ważne jest, by mówić w sposób zrozumiały i swobodny. Różnorodność akcentów to bogactwo języka, nie przeszkoda.Warto słuchać nagrań w różnych akcentach – brytyjskim, amerykańskim, australijskim czy indyjskim. To pomaga w rozwijaniu zdolności rozumienia i pokazuje, jak zróżnicowany jest angielski.
Ucząc się języków, warto pamiętać o cierpliwości i systematyczności ale kluczowe są regularne powtórki. Jeśli chodzi o powtarzanie metodą ‘spaced repetition’, to ogromną pomocą w nauce okazuje się portal Fiszkoteka, z którego na co dzień korzystamy w Languaged. Nauka języka to nie sprint, lecz maraton i każdy krok przybliża nas do celu.
