Słowo Roku 2024: Jak język odzwierciedla naszą rzeczywistość?
Przełom grudnia i stycznia to czas podsumowań i różnorakich plebiscytów na człowieka czy organizację roku. Nas, jako pasjonatów języków, interesują natomiast wybory Słowa Roku, które organizują wydawnictwa językowe z różnych krajów. Dlaczego? Bo słowa roku doskonale oddają zmiany i trendy zachodzące zarówno w poszczególnych krajach, jak i globalnie.
O tym, jak dokładnie język odzwierciedla naszą rzeczywistość, mogliśmy się przekonać na przykład podczas pandemii Covid-19, kiedy nagle praca, nauka i spotkania przeniosły się do internetu. Angielskie wyrażenia takie jak „remotely” (zdalnie) czy „unmute” („odciszyć”, aktywować mikrofon) stały się częścią naszej codzienności – ich użycie wzrosło odpowiednio o 300% i 500%! To dowód na to, jak język szybko dostosowuje się do nowej rzeczywistości.
A jakie słowa cieszyły się popularnością w roku 2024?
Zacznijmy od lingua franca współczesnego świata, czyli języka angielskiego. Wydawnictwo Oxford Languages, znane z tworzenia słowników Oxford, od wielu już lat wybiera angielskie Słowo Roku.
Jak to się odbywa?
Eksperci analizują ogromne ilości danych językowych, sprawdzając, które słowa były używane najczęściej, w jakim kontekście i dlaczego. W ten sposób udaje się wyłonić te, które nie tylko zdobyły popularność, ale też mają za sobą ciekawe historie i są znakiem czasów.
„Brain rot” – o czym mówi Słowo Roku 2024?
Tegoroczne angielskie Słowo Roku wydawnictwa Oxford to „brain rot”, dosłownie „zgnilizna mózgu” – wyrażenie opisujące zjawisko „psucia mózgu” przez nadmierne korzystanie z internetu i pochłanianie niskiej jakości treści. Chociaż to wyrażenie istnieje w języku angielskim od XIX wieku, dopiero w dobie internetu zyskało popularność. Jego użycie wzrosło aż o 230%, szczególnie na platformach takich jak TikTok, gdzie młodzi ludzie coraz częściej zwracają uwagę na wpływ bezwartościowych treści online na naszą zdolność do myślenia.
Nie jest zaskoczeniem, że to samo wyrażenie trafiło na listę finałową polskiego plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku 2024, organizowanego przez wydawnictwo PWN. Młodzież coraz częściej komentuje w ten sposób kulturę masową i jej wpływ na naszą codzienność.
Polskie Młodzieżowe Słowo Roku to „sigma”
W Polsce tegorocznym Młodzieżowym Słowem Roku wydawnictwa PWN zostało wyrażenie „sigma”. To słowo, które określa osoby niezależne, pewne siebie i wierne swoim zasadom. Warto zauważyć, że „sigma”, w przeciwieństwie do „brain rot”, jest nacechowane pozytywnie – zamiast pochłaniać niskiej jakości treści, osoby „sigma” stawiają na rozwój i samodzielne myślenie.
Jugendwort des Jahres 2024, czyli niemieckie Młodzieżowe Słowo Roku
Wydawnictwo Langenscheidt-Verlag ogłosiło, że niemieckie Młodzieżowe Słowo Roku 2024 to „aura”, które odnosi się do osobistej charyzmy lub wrażenia, jakie dana osoba wywiera na innych. Słowo to może być stosowane w pozytywnym lub negatywnym kontekście.
Czy zatem możemy powiedzieć, że „sigma” to ktoś, kto ma dobrą „aurę”? W tym przypadku chyba musielibyśmy poprosić o ekspertyzę językową polskich i niemieckich nastolatków :-). Pewne jest natomiast, że określenia takie jak „brain rot”, „sigma”, „aura” czy wyrażenia, które stały się popularne w czasie pandemii, pokazują, jak język dynamicznie reaguje na otaczający nas świat.
Czy śledzenie Słów Roku może pomóc w nauce języka?
Zdecydowanie tak – słowa roku to świetny materiał do nauki – dla uczniów, którzy mogą lepiej zrozumieć kontekst kulturowy, oraz dla nauczycieli, którzy mogą włączyć te trendy do swoich lekcji, aby zawsze być na czasie. To doskonały sposób, aby zobaczyć, jak język żyje i zmienia się razem z nami, będąc odbiciem naszej rzeczywistości!
